Yönetici Özeti
AI destekli alışveriş deneyimlerinde ürünün keşfedilmesi kadar, kullanıcıya sunulan ticari bilgilerin doğruluğu da önemlidir. Bir ürün doğru özelliklerle eşleşse bile fiyatı güncel değilse, ilgili varyant tükenmişse veya promosyon koşulları yanlış aktarılıyorsa sağlıklı bir satın alma deneyimi oluşmaz.
Markaların bu alanda dört temel veri katmanını birlikte yönetmesi gerekir:
- Normal ve indirimli fiyatların kanal, ülke ve para birimi bazında doğrulanması
- Stok durumunun satın alınabilir her varyant için güncel tutulması
- Varyantların doğru ana ürün altında, benzersiz kimliklerle gruplanması
- Promosyonların tarih, fayda, uygunluk ve hedef ürün bilgileriyle yapılandırılması
İleri seviyede ise günlük tam feed gönderimi tek başına yeterli olmayabilir. Fiyat ve stok gibi hızlı değişen alanlar için gün içi API güncellemeleri, değişiklik kayıtları, otomatik kontroller ve checkout doğrulamasıyla desteklenen hibrit bir veri mimarisi kurulmalıdır.
AI Shopping’de Ticari Veri Neden Kritik?
Klasik bir reklam deneyiminde kullanıcı ürünü gördükten sonra web sitesine gider ve güncel fiyatı, stok durumunu veya kampanya koşullarını ürün sayfasında kontrol eder.
AI shopping deneyiminde ise bu bilgiler karar sürecinin daha erken bir aşamasında kullanılabilir.
Kullanıcı bir yapay zekâ asistanına şunları sorabilir:
- 5.000 TL altında hangi kahve makineleri stokta?
- Siyah rengi bulunan ve yarın teslim edilebilecek modeller hangileri?
- Bu ayakkabının 42 numarası indirimde mi?
- İki ürün alırsam ücretsiz kargo uygulanıyor mu?
- Kampanyaya hangi renk ve bedenler dahil?
Bu sorulara doğru cevap verilebilmesi için ürün başlığı ve açıklaması yeterli değildir. Fiyat, stok, varyant ve promosyon verilerinin birbiriyle ilişkili, güncel ve doğrulanabilir olması gerekir.
Bu dört alanı ayrı dosyalar veya bağımsız operasyonlar gibi değil, ürünün mevcut ticari durumunu tanımlayan tek bir veri sistemi olarak ele almak gerekir.
1. Fiyat Yönetimi: Tek Bir Fiyat Alanı Yeterli Değil
Fiyat yönetiminin ilk seviyesi, ürünün normal fiyatını doğru para birimiyle feed’e aktarmaktır.
Ancak gerçek e-ticaret operasyonlarında fiyat yapısı daha karmaşıktır:
- Normal satış fiyatı
- İndirimli fiyat
- Kampanyalı fiyat
- Üye fiyatı
- Ülke veya bölge bazlı fiyat
- Varyant bazlı fiyat
- Birim fiyat
- Vergi dahil veya hariç fiyat
- Belirli tarihler arasında geçerli fiyat
Bu bilgilerin aynı ürün için birbirine karışmadan yönetilmesi gerekir.
Normal Fiyat ve İndirimli Fiyat Ayrımı
Normal fiyat, ürünün kampanya dışındaki satış fiyatını gösterir. İndirimli fiyat ise belirli bir süre boyunca geçerli olan daha düşük fiyatı temsil eder.
İndirimli fiyat kullanılıyorsa başlangıç ve bitiş tarihlerinin de tanımlanması önemlidir. Böylece süresi dolmuş bir indirimin AI alışveriş deneyimlerinde görünmeye devam etmesi engellenebilir.
OpenAI ürün feed’i yapısında normal fiyat, indirimli fiyat ve indirimin başlangıç-bitiş tarihleri ayrı alanlarla yönetilebilir. Fiyatların para birimi koduyla birlikte aktarılması gerekir.
Feed, Ürün Sayfası ve Checkout Tutarlılığı
Kullanıcının karşılaştığı fiyat üç temel noktada aynı olmalıdır:
- Product feed
- Ürün detay sayfası
- Checkout
Örneğin feed’de 1.799 TL görünen bir ürün checkout’ta 1.999 TL’ye çıkıyorsa sorun yalnızca teknik uyumsuzluk değildir. Kullanıcının markaya duyduğu güven de zarar görür.
Varyant Bazlı Fiyat
Aynı ürünün tüm varyantları aynı fiyata sahip olmayabilir.
Bir koltuğun deri versiyonu kumaş versiyonundan, bir telefonun 1 TB modeli 512 GB modelinden daha pahalı olabilir. Bu durumda yalnızca ana ürün seviyesinde fiyat göndermek yanıltıcı sonuç oluşturur.
Satın alınabilir her varyantın kendi fiyatı bulunmalı ve kullanıcı ilgili seçeneğe yönlendirildiğinde aynı fiyatı görmelidir.
Çok Ülkeli Fiyat Yönetimi
Birden fazla ülkede satış yapan markaların şu alanları ayrıca yönetmesi gerekir:
- Para birimi
- Vergi yapısı
- Bölgesel fiyat
- Yerel indirim
- Ülkeye özel ürün uygunluğu
- Bölgesel stok
- Kargo maliyeti
Döviz kuru kullanılarak hesaplanan fiyatlarda yalnızca dönüşüm yapmak yeterli olmayabilir. Yerel fiyatlandırma stratejileri, yuvarlama kuralları ve ülkeye özel kampanyalar da dikkate alınmalıdır.
2. Stok Yönetimi: “Var” veya “Yok” Bilgisinden Daha Fazlası
Stok verisi, AI shopping deneyiminin en hızlı değişen alanlarından biridir.
Bir ürün birkaç dakika içinde şu durumlardan birine geçebilir:
- Stokta
- Tükenmiş
- Ön siparişte
- Geçici olarak temin edilemiyor
- Yeniden tedarik sürecinde
- Belirli mağazalarda mevcut
Bu nedenle stok durumu yalnızca “var” veya “yok” şeklinde değerlendirilmemelidir. Ön sipariş veya yeniden tedarik durumlarında ürünün ne zaman satın alınabilir olacağı da aktarılmalıdır.
Stok Bilgisi Hangi Seviyede Yönetilmeli?
Stok, ana ürün seviyesinde değil, satın alınabilir varyant seviyesinde tutulmalıdır.
Örneğin bir spor ayakkabının:
- Siyah, 41 numarası stokta
- Siyah, 42 numarası tükenmiş
- Beyaz, 42 numarası stokta
Ana ürünün yalnızca “stokta” olarak işaretlenmesi, 42 numara siyah modeli arayan kullanıcıya yanlış bilgi verilmesine neden olabilir.
Güvenlik Stoğu Kullanımı
Fiziksel stok ile kanallara açılan satılabilir stok aynı olmak zorunda değildir.
Örneğin depoda beş adet ürün bulunmasına rağmen eş zamanlı sipariş riskini azaltmak için yalnızca üç adet satılabilir gösterilebilir.
Bu yaklaşım özellikle şu durumlarda yararlıdır:
- Stoku hızlı tükenen ürünler
- Birden fazla kanalda satılan ürünler
- Pazaryeri ve web sitesi stoğu ortak olan markalar
- Stok bilgilerinin gecikmeli güncellendiği sistemler
- Son ürünün hasarlı veya rezervasyonda olma ihtimali
Feed’e aktarılacak stok durumu, depo miktarından doğrudan alınmak yerine satılabilir stok kuralına göre hesaplanmalıdır.
Ürünleri Silmek mi, Tükendi Olarak İşaretlemek mi?
Geçici olarak tükenen bir ürünün feed’den hemen silinmesi her zaman doğru yaklaşım değildir.
Ürün yeniden satışa açılacaksa kaydın korunması ve stok durumunun güncellenmesi ürün kimliğinin devamlılığını sağlar.
Kalıcı olarak satıştan kaldırılan ürünlerde ise yalnızca tükenmiş durumunu kullanmak yerine ürünün katalogdan kaldırılması veya ilgili kanaldan hariç tutulması daha doğru olabilir.
3. Varyant Yönetimi: Ana Ürün ve Satın Alınabilir Seçenekler
Varyant yönetimi, AI shopping hazırlığında en sık karıştırılan konulardan biridir.
Ana ürün, bir ürün ailesini temsil eder. Varyant ise kullanıcının gerçekten satın alabileceği seçenektir.
Varyantlar şu özelliklere göre ayrılabilir:
- Renk
- Beden
- Materyal
- Kapasite
- Depolama alanı
- Ölçü
- Paket adedi
- Model veya teknik konfigürasyon
Her varyantın benzersiz ve stabil bir ürün ID’si olmalıdır. Aynı ürün ailesine ait varyantlar ise ortak bir grup kimliği altında birleştirilmelidir.
Ana Ürün Ayrı Bir Satış Kaydı Olmamalı
Ana ürün, kullanıcı tarafından doğrudan satın alınamıyorsa bağımsız bir varyant gibi feed’e gönderilmemelidir.
Örneğin bir tişörtün ana kaydı TSHIRT-100, varyantları ise şu şekilde olabilir:
TSHIRT-100-BLK-STSHIRT-100-BLK-MTSHIRT-100-WHT-S
Burada ana kimlik varyantları gruplamak, varyant kimlikleri ise satın alınabilir seçenekleri tanımlamak için kullanılır.
Varyanta Özel Alanlar
Aşağıdaki bilgiler varyantlar arasında değişiyorsa her varyant için ayrı aktarılmalıdır:
- Fiyat
- Stok
- Başlık
- Ürün bağlantısı
- Görsel
- Açıklama
- GTIN veya MPN
- Renk, beden ve materyal
- Teslimat uygunluğu
Siyah varyant seçildiğinde beyaz ürün görselinin gösterilmesi veya stokta olmayan bedenin satın alınabilir görünmesi, ürün grubunun doğru kurulmadığını gösterir.
Varyant ID’leri Neden Değiştirilmemeli?
Varyant ID’lerinin sürekli değiştirilmesi şu sorunlara neden olabilir:
- Ürün geçmişinin bölünmesi
- Performans verisinin kaybolması
- Yorumların yanlış ürünle eşleşmesi
- Promosyon bağlantılarının bozulması
- Eski ürünlerin yeni kayıtlar gibi algılanması
Başlık, fiyat veya stok değişse bile ürün kimliği aynı kalmalıdır. Yeni ID yalnızca gerçekten yeni bir satın alınabilir ürün oluştuğunda üretilmelidir.
4. Promosyon Yönetimi: İndirimli Fiyattan Daha Geniş Bir Alan
Her promosyon yalnızca indirimli fiyat değildir.
Promosyonlar farklı faydalar sunabilir:
- Yüzde indirim
- Sabit tutarda indirim
- Ücretsiz kargo
- Belirli tutar üzeri indirim
- Kupon kodu
- İkinci üründe indirim
- Çoklu ürün kampanyası
- Belirli varyantlara özel teklif
Bu nedenle promosyon verisi yalnızca ürün başlığına “kampanyalı” ifadesi eklenerek yönetilmemelidir.
Bir Promosyon Hangi Bilgileri İçermeli?
Yapılandırılmış bir promosyon kaydında en az şu bilgiler bulunmalıdır:
- Benzersiz promosyon ID’si
- Promosyon başlığı
- Başlangıç ve bitiş zamanı
- Promosyon durumu
- Sunulan fayda
- Hedef ürünler
- Hedef varyantlar
- Kullanım koşulları
- Kupon gereksinimi
- Promosyon bağlantısı
Promosyonlar sabit tutar indirimi, yüzdesel indirim veya ücretsiz kargo gibi farklı faydalarla tanımlanabilir. Ayrıca belirli ürünlere ya da yalnızca seçili varyantlara bağlanabilir.
Promosyon Uygunluğu Varyant Seviyesinde Kontrol Edilmeli
Bir kampanya ürün ailesindeki tüm varyantlar için geçerli olmayabilir.
Örneğin yalnızca şu seçenekler kampanyaya dahil olabilir:
- Kırmızı renk
- 512 GB model
- Seçili bedenler
- Eski sezon varyantları
- Belirli satıcıların ürünleri
Promosyon ana ürüne bağlanıp tüm varyantlara uygulanırsa kullanıcı checkout aşamasında kampanyanın geçerli olmadığını öğrenebilir.
Bu nedenle promosyon hedeflemesi ürün ID’sinin yanında varyant ID’sini de desteklemelidir.
Süresi Dolan Promosyonlar
Promosyonların yalnızca başlangıç tarihinde etkinleştirilmesi değil, bitiş tarihinde otomatik olarak kapatılması da gerekir.
Süresi dolmuş kampanyaların görünmeye devam etmesini önlemek için:
- Başlangıç ve bitiş zamanları standart zaman formatında tutulmalı
- Saat dilimi açıkça tanımlanmalı
- Kampanya durumu otomatik güncellenmeli
- Ürün feed’i ve promosyon sistemi birlikte kontrol edilmeli
- Checkout aşamasında son uygunluk doğrulaması yapılmalı
Promosyon sona erdiğinde ürünün normal fiyatı otomatik olarak devreye girmelidir.
Fiyat, Stok, Varyant ve Promosyon Birlikte Nasıl Yönetilmeli?
Bu alanlar farklı sistemlerden beslenebilir:
- Fiyat ERP veya fiyatlandırma sisteminden
- Stok depo yönetim sisteminden
- Varyant yapısı PIM veya e-ticaret altyapısından
- Promosyon bilgisi kampanya motorundan
- Checkout sonucu e-ticaret platformundan
Temel ihtiyaç, bu kaynakları ortak ve stabil ürün kimlikleri üzerinden birleştirmektir.
Her satın alınabilir varyant için şu soruların tek bir kayıtta cevaplanabilmesi gerekir:
- Bu ürün tam olarak hangi varyant?
- Güncel fiyatı nedir?
- İndirimli fiyatı var mı?
- Hangi para biriminde satılıyor?
- Şu anda satın alınabilir mi?
- Hangi promosyonlara dahil?
- Kullanıcı doğru ürün sayfasına mı yönlendiriliyor?
- Checkout’ta aynı koşullar geçerli mi?
Markalar İçin Kontrol Listesi
Fiyat
- Normal ve indirimli fiyat ayrı alanlarda mı?
- Para birimi doğru mu?
- Feed, ürün sayfası ve checkout fiyatları eşleşiyor mu?
- Fiyatlar varyant seviyesinde yönetiliyor mu?
- Kampanya başlangıç ve bitiş tarihleri tanımlı mı?
- Ülke bazlı fiyat farklılıkları destekleniyor mu?
Stok
- Stok durumu her varyant için ayrı mı?
- Ön sipariş ve yeniden tedarik durumları tanımlı mı?
- Satılabilir stok kuralı uygulanıyor mu?
- Stok değişiklikleri yeterince hızlı aktarılıyor mu?
- Kalıcı olarak kaldırılan ürünler katalogdan çıkarılıyor mu?
Varyant
- Her satın alınabilir seçeneğin benzersiz ID’si var mı?
- Aynı ürün ailesindeki varyantlar ortak bir grup ID’si kullanıyor mu?
- Fiyat, stok, görsel ve bağlantı varyanta özel mi?
- GTIN veya MPN bilgileri doğru varyanta bağlı mı?
- Varyant ID’leri zaman içinde stabil kalıyor mu?
Promosyon
- Her promosyonun benzersiz ID’si var mı?
- Başlangıç ve bitiş zamanları tanımlı mı?
- Fayda türü açıkça belirtilmiş mi?
- Hedef ürün ve varyantlar doğru mu?
- Kupon ve minimum sepet koşulları yönetilebiliyor mu?
- Süresi dolan promosyonlar otomatik kapatılıyor mu?
- Kampanya checkout aşamasında doğrulanıyor mu?
Optifeed Bu Süreçte Nasıl Yardımcı Olur?
Optifeed olarak markaların fiyat, stok, varyant ve promosyon verilerini farklı platformlara uygun, güncel ve tutarlı şekilde yönetmelerine yardımcı oluyoruz.
Bu kapsamda:
- Fiyat ve indirimli fiyat kurallarının oluşturulması
- Stok durumlarının kaynak sistemlerden otomatik aktarılması
- Varyant ve ana ürün ilişkilerinin düzenlenmesi
- Ürün ID, GTIN ve MPN bilgilerinin kontrolü
- Ülke ve para birimi bazlı feed uyarlamaları
- Promosyonların uygun ürünlerle eşleştirilmesi
- Tam feed ve kısmi güncelleme akışlarının kurulması
- Feed, ürün sayfası ve checkout uyumsuzluklarının tespiti
- Google, Meta, TikTok, pazaryerleri ve AI platformlarına uygun çıktıların hazırlanması
Sonuç
AI shopping’de doğru ürünün önerilmesi tek başına yeterli değildir. Önerilen varyantın gerçekten stokta olması, fiyatının checkout’a kadar değişmemesi ve kampanya koşullarının doğru uygulanması gerekir.
Bu nedenle fiyat, stok, varyant ve promosyon yönetimi yalnızca katalog operasyonu olarak görülmemelidir. Bu alanlar, ürün keşfi ile satın alma arasındaki güven zincirini oluşturan temel commerce verileridir.
